شنبه, 04 خرداد 1398 - Friday, 24 May 2019

سخن مردم"دوام و قوام جمهوری اسلامی ایران بر پایه سیاست نه شرقی و نه غربی استوار است و عدول از این سیاست، خیانت به اسلام و مسلمین و باعث زوال عزت و اعتبار و استقلال کشور و ملت قهرمان ایران خواهد بود.جمهوری اسلامی ایران نباید تحت هیچ شرایطی از اصول و آرمانهای مقدس و الهی خود دست بردارد.

fo71_untitled-1.jpg

محمد میرشکاری دانشجوی کارشناسی علوم سیاسی
سطور فوق بخشی از پاسخ امام خمینی به سران سه قوه، ۹ماه پیش از ارتحال حضرت امام است،شرح و متن کامل آنرا میتوان در جلد ۲۱ صحیفه نور صفحه ۱۵۵ مطالعه کرد. جلد ۲۱ صحیفه امام را به حق میتوان مانیفست جمهوری اسلامی دانست، این جلد از صحیفه امام محبوبیت زیادی در بین عدالتخواهان و دانشجویان و پژوهشگران انقلاب اسلامی دارد، بگذریم.
نه شرقی نه غربی تنها یک شعار نیست، بلکه راهبرد کلان جمهوری اسلامی ایران است. وجوب نگاه به شرق و غرب هر از چند گاهی موضوع گفتگوی سیاستمداران و علاقه مندان به سیاست خارجی است. موضوعی که این روزها نیز بر سر زبانها و قلمها افتاده است.
چالش ایران و آمریکا پس از خروج یکجانبه واشنگتن از برجام ابعاد جدیدی یافته است. سیاسیون اعم از چپ و راست مذاکره مجدد با آمریکا را رد می کنند، نوبخت سخنگوی دولت در ۱۴ تیر ۱۳۹۷ مذاکره مجدد را غیر قابل قبول دانست و گفت در صورت مذاکره، جامعه و تاریخ ما را نخواهند بخشید، حتی خاتمی واکنشی بسیار منفی به نامه ای که توسط ۱۰۰ نفر از شخصیت های روشنفکر سیاسی، دانشگاهی مبنی بر لزوم مذاکره مجدد نوشته بودند نشان داد. ناطق نوری هم همین چند روز پیش مذاکره مجدد را بر خلاف منافع ملی دانسته است.
با این حال سفر ولایتی در تیر ماه سال جاری به روسیه اما و اگرهایی در مورد چرخش در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به وجود آورده است. اما آیا به راستی سیاست خارجی تهران با تغییر روبرو شده است؟
برای پاسخ به این پرسش مهم ابتدا لازم است گذشته سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در ارتباط  با شرق خصوصأ شوروی سابق و همچنین سایت خارجی ج.ا ا  در مواجه با تحولات منطقه را مورد بررسی قرار داد.
 در گذر رابطه ایران و شوروی چه در بحبوحه انقلاب  و چه در جریان جنگ تحمیلی که ایران در همه زمینه های اقتصادی ،سیاسی و نظامی مورد تحریم غرب قرار گرفته بود ، اما با این وجود باز هم سیاستی مستقل در پیش گرفت و خود را به جزی از بلوک شرق تبدیل نکرد.جنگ تحمیلی از جمله اتفاقات نادر بین المللی است که دو ابر قدرت شرق و غرب موضع مشترکی گرفتند و آن مقابله با ایران بود با این وجود سیاست نه شرقی نه غربی همچنان عنصر اصلی سیاست خارجی تهران بود. کرملین در این مسیر از هیچ کمکی به عراق مضایقه نکرد ،حدود ۸۵ درصد تجهیزات استفاده شده از سوی عراق در حمله به ایران، ساخت کشور شوروی بود. بیش از ۴۰۰ تانک تی ۵۵، ۳۰۰موشک زمین به زمین اسکاد بی، هزار تانک تی ۶۲، بیش از ۵۰۰ تانک پیشرفته تی 72 و نزدیک به ۲۰۰ فروند انواع هواپیماهای میگ تنها بخشی از کمک‌های شوروی سابق به عراق در جنگ با ایران بوده است.
اما بعد از مورد  نخست که استقلال در سیاست خارجی و تاثیر نپذیرفتن از دیگر قدرت ها بود  است؛نوبت به بررسی ثبات  در سیاست خارجی می رسد.
ثبات در مواضع سیاست خارجی اکنون به برندی برای ج.ا.ایران تبدیل شده است، نه تنها در سیاست نه شرقی نه غربی بلکه در تمام تحولات مهم منطقه ای و بین المللی.
در بعُد سیاست خارجی، ج.ا.ا بر خلاف کشورهای منطقه، موضع بسیار یکسان و به دور از اعوجاج داشته است و هموار براساس اسلوب  خود یعنی استقلال در سیاست خارجی و ثبات در تصمیم گیری عمل کرده ؛این موضوع را می توان در قیاس با قدرت های منطقه ای همچون ترکیه ،عربستان و مصر مورد بررسی قرار داد.
ترکیه همواره برمبنای سلایق شخصی اردوغان سیاست خارجی خود را پیش برد و در قبال موضوعات مختلف برخوردهای گوناگون و گاها متضاد اتخاد می نماید به طور مثال در ارتباط با درگیرهای داخلی سوریه خواستار کنارگیری بشاراسد می بود ولی حال به بودن او در راس قدرت  رضایت دارد .نمونه ی دیگرعربستان که سیاست خارجی مبهم وضدونقیض را دنبال می کند؛گاهی به حمایت از طالبان ،بیداری اسلامی ،سوریه و داعش می پردازد و اما در کمترین زمان ضدیت با آنها پیدا می کند.مصر نیز به دنبال رو کشورهای دیگر تبدیل شد و سیاست خارج خود را بر مبانی کشورهای قدرتمند منطقه ای و جهان تنظیم می کند.
حالا نزدیکی تهران به مسکو  نشان از تغییرات ایدئولوژیک یا استراتژی وابسته به روسیه نیست که غربگرایان داخلی هر روز داد وابسته شدن ایران به روسیه را می زنند ،بلکه این ارتباط را باید از منظر سه اصل مهم مد نظر مقام معظم رهبری در سیاست خارجی ج.ا.ا یعنی  ((عـزت ، حـکـمـت و مـصـلحـت )) مورد تبیین و واکاوی قرار داد. رابطه ایران و روسیه  بعد از سقوط شوروی  صرفا یک همگرایی تاکتیکی بوده تا راهبری و تا زمانی که اقتدار و عزت نظام جمهوری اسلامی ایران در این ارتباط دچار خدشه نشود ،همکاری این دو کشور می تواتند ادامه پیدا کند.
 انتهای مطلب جا دارد به این نکته اشاره نمود که در موقعیت کنونی لازم می باشد سیاست خارجی ایران فعالتر شود و دامنه رابطه خود را با دیگر کشورهای مطرح قویتر و محکمتر بنماید تا از این موقعیتی  ویژه برای تاثیر گزاری و مانور در سطح بین الملل و منطقه  استفاده نماید.

نظر شما؟  
+ 0
مخالفم + 0

نوشتن دیدگاه

خبرهای ویژه