سه شنبه, 11 آذر 1399 - Tuesday, 01 December 2020

سخن مردم : مصارف زکات قسمت چهارم

WhatsApp Image 2020 03 28 at 20.11.27

به گزارش سخن مردم : اگر زکات در جای خود مصرف نشود انسان ضامن است.

بسم الله الرحمن الرحیم

اگر زکات در جای خود مصرف نشود انسان ضامن است.

)إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَ الْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَ فِي الرِّقَابِ وَ الْغَارِمِينَ وَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ) (سوره توبه آیه 60) (زکاتها مخصوص فقرا و مساکین و کارکنانی است که برای (جمع آوری) آن زحمت می‌کشند و کسانی که برای جلب محبّتشان اقدام می‌شود و برای (آزادی) بردگان و (ادای دین) بدهکاران و در راه (تقویت آیین) خدا و واماندگان در راه؛ این، یک فریضه (مهم) الهی است؛ و خداوند دانا و حکیم است).

1 و 2 الفقراء و المساکین

امام صادق (ع) در تفاوت فقیر و مسکین می فرماید: فقیر نیازمندی است که از دیگران درخواست کمک نمی کند، ولی مسکین کسی است که به خاطر فشار فقر، از مردم درخواست کمک می کند.

(لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيمَاهُمْ لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ) (سوره بقره آیه 273) (صدقات مخصوص فقیرانی است که در راه خدا بازمانده و ناتوان شده‌اند و توانایی آنکه در زمین بگردند (و کاری پیش گیرند) ندارند و از فرط عفاف چنانند که هر کس از حال آنها آگاه نباشد پندارد غنی و بی‌نیازند، به (فقر) آنها از سیمایشان پی می‌بری، هرگز چیزی از کسی درخواست نکنند. و هر مالی انفاق کنید خدا به آن آگاه است.) شرط فقیر و مسکین بودن بیکار بودن نیست.

3- الْعَامِلِينَ عَلَيْهَا: کارگزاران زکات

همانگونه که زندگی قاضی باید تامین شود تا به فکر اخذ رشوه نیفتد، زندگی دست اندرکاران زکات نیز باید تامین شود و حتی اگر بی نیازند باید سهمی از زکات به آنها پرداخت شود.

4- الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ

سهمی از زکات باید در راه توسعه و ترویج فرهنگ اسلام و دعوت دیگران به دین اسلام از راه ایجاد روابط حسنه و جذب قلوب آنها مصرف شود. بسیارند کسانی که مسلمانند یعنی در مدار توحید قرار گرفته اند ولی در مرحله ضعیفی از ایمان قرار دارند مصرف زکات برای ارتقاء سطح فرهنگی و ایمانی آنها لازم است تا ایمان آنها ثابت و استوار شود. این اصل می تواند به هجمه گسترده فرهنگی دشمنان اسلام در جهان و لزوم مقابله با آن اشاره داشته باشد.

5- فِي الرِّقَابِ : آزادی بردگان

بردگان کسانی هستند که در جبهه جنگ با مسلمانان، اسیر شده اند. درباره آنها چند طرح را می توان تصور کرد:

1-     تمام اسیران کشته شوند که این کار با عاطفه و عقل و رأفت سازگار نیست.

2-     تمام اسیران را یکجا آزاد کنند که این اقدام موجب می شود آنها دوباره تجدید قوا کنند و به جنگ ما بیایند.

3-     آنان را در اردوگاهها نگهداری کنیم که این کار موجب تحمل هزینه زیاد گردیده و باری بر دوش جامعه اسلامی است.

4-     آنها را در میان مسلمین تقسیم کنیم و پس از مدتی به تدریج آزاد نماییم که این طرح دارای امتیازاتی است از جمله:

الف) اسراء در میان مسلمین تقسیم می شوند و فشاری بر نظام وارد نمی گردد.

ب) اسراء در میان توده امت اسلامی با برنامه های اسلام آشنا می شوند و بسیاری از آنها دست از کفر و شرک بر می دارند.

در تاریخ نام بسیاری از بردگان مسلمان شده که منشا آثار و برکات و به دست گرفتن مسئولیتهای حساس شده اند آمده است. همانطور که مادر شش امام معصوم ما، از کنیزان بوده اند و فرزندان بسیاری از بردگان از توابع بوده اند. لذا کفاره روزه خواری و بسیاری از اعمال ناروای دیگر، آزادی بردگان قرار داده شده است. سهمی از زکات نیز برای خرید و آزاد کردن بردگان اختصاص یافته است.

6-الْغَارِمِينَ : بدهکاران

سهمی از زکات برای بدهکارانی است که توان پرداخت بدهی خود را ندارند.

پیامبر اسلام (ص) می فرماید: ((أَیُّمَا مُؤْمِنٍ أَوْ مُسْلِمٍ مَاتَ وَ تَرَکَ دَیْناً لَمْ یَکُنْ فِی فَسَادٍ وَ لَا إِسْرَافٍ فَعَلَی الْإِمَامِ أَنْ یَقْضِیَهُ فَإِنْ لَمْ یَقْضِهِ فَعَلَیْهِ إِثْمُ ذَلِکَ...)) (اصول كافى جلد 2 صفحه 265) ((هر مؤمن و مسلمانی که بمیرد و وامی بر جای گذارد، که آن را در راه فساد و اسراف خرج نکرده باشد، امام (حاکم) باید آن وام را بپردازد. اگر نپرداخت گناهش به گردن او است))..

چه بسیارند افراد آبرومندی که به خاطر بدهی گرفتار وام های با بهره می شوند و هر روز بدهی آنان اضافه می گردد و به تدریج ورشکست شده و به فروش خانه و مغازه و ماشین خود مجبور می شوند و گرفتار زندان و تحقیر و مشکلات می شوند و زکات می تواند مسکن و کمکی در این راستا باشد.

7- فِي سَبِيلِ اللَّهِ

یکی از مصارف زکات کارهای عام المنفعه است که رنگ الهی داشته باشد. مانند احداث مدارس، مساجد، مسکن محرومان و جنگ زده ها ، کتابخانه ها ، تبلیغات اسلامی، شعائر اسلامی و آشتی میان مسلمین، اشتغال ، آموزش حرفه و فن و ...

8- ابْنِ السَّبِيلِ: در راه مانده

فرزند راه یعنی کسی که در وطن خود فقیر نیست ولی در سفر به مناطق دیگر بخاطر تصادف، دزدی، بیماری، گرانی و یا هر امر دیگر نیاز به کمک دارد که اگر مورد حمایت قرار نگیرد، جان یا آبروی او در معرض خطر قرار می گیرد.

حسن مصلح

امام جمعه برازجان

18 اردیبهشت 1399

نظر شما؟  
+ 0
مخالفم + 0

نوشتن دیدگاه